Основи на молекуларната биологија

1.

Наслов на нaставниот предмет

ОСНОВИ НА МОЛЕКУЛАРНАТА БИОЛОГИЈА

2.

Код

HM-70Б

3.

Студиска програма

Применета хемија – аналитичка биохемија

4.

Организатор на студиската програма (единица, односно институт, катедра, оддел)

ПМФ – Институт за хемија

5.

Степен (прв, втор, трет циклус)

Прв циклус

6.

Академска година/семестар

IV/VII

7.

Број на ЕКТС кредити

6

8.

Наставник

Доцент д-р Славица Јосифовска

9.

Предуслови за запишување на предметот

Биохемија I

10.

Цели на предметната програма (компетенции):
Студентите треба да се стекнат со основни и проширени знаења за молекуларната биологија, за структурата и функцијата на биомакромолекулите (DNA, RNA и протеините) и основните процеси: репликација, транскрипција и транслација.

11.

Содржина на предметната програма:
Вовед - основни концепти и историски осврт. Дефиниција на молекуларната биологија. Кус историски осврт. Централна догма на молекуларната биологија. DNA молекулите како носители на генетските информации; експериментот на Евери; експериментот на Хиршеј и Чејс. Основни карактеристики на наследниот материјал; структура на DNA; Вотсон-Криков модел за структура­та на DNA молекулот; структурна организација на DNA молекулот во хромозомите; суперспира­ли­зи­­рана структура на циркуларните DNA молекули; нуклеозомална организација на DNA кај екариотите. Репликација на DNA; експериментот на Мезелсон и Стал; DNA полимерази; иницира­ње на репликацијата; репликациска вилушка; елонгација; реплизом - молекуларна машина за DNA репликација; специфики на DNA репликацијата кај еукариотите; репликациски проблем со теломер­ни­те краеви; терминирање на DNA репликацијата. Транскрипција - синтеза на РNA по урнек на DNA. Структура и функција на RNA молекулите. Транскрипција кај прокариотите; инцицијација на транскрипцијата, елонгација на транскрипцијата и терминацијата на транскрип­ци­јата кај E. colи. Транскрипција кај еукариотите. Посттранскрипциски модификации; процесира­ње на 5' и 3' краевите на примарниот транскрипт од протеин-кодирачките гени. RNA сплајсинг - прекројување на примарниот RNA транскрипт; алтернативен сплајсинг. Транслација - синтеза на протеини. Генетски код. Транспортна RNA; поврзување на аминокиселините со tRNA. Рибозоми­те како транслациска машинерија. Процес на транслација; иницијација, елонгација и терминација на транслацијата. Протеини - номенклатура, големина на протеинските молекули. Нивоа на протеин­ската структура - примарна, секундарна, терциерна и кватернарна структура. Структурна класификација на протеините. Примери на глобуларни, фибриларни и мембрански протеини. Регулација на транслацијата; посттранслациски случувања. Посттранслациска модификација на протеините.

12.

Методи на учење: теоретска настава и лабораториски вежби

13.

Вкупен расположив фонд на време

180 часови

14.

Распределба на расположивото време

4+0+2 часови неделно (предавања, вежби, самостојна работа, проектни задачи, учење дома)

15.

Форми на наставните активности

15.1

Предавања-теоретска настава

60 часови

15.2

Вежби (лабораториски), семинари, тимска работа

30 часови

16.

Други форми на активности

16.1

Проектни задачи

30 часови

16.2

Самостојни задачи

10 часови

16.3

Домашно учење

50 часови

17.

Начин на оценување

17.1.

Тестови

минимум 40 и максимум 80 бодови                                                

17.2.

Семинарска работа/проект (презентација:писмена и усна)

17.3.

Активност и учество

18.

Критериуми за оценување (бодови/оценка)

до 56,00 бода

      5 (пет)        (F)                 

од 56,00 до 65,99 бода

      6 (шест)     (E)

од 66,00 до 75,99 бода

      7 (седум)   (D)

од 76,00 до 84,99 бода

      8 (осум)     (C)

од 85,00 до 92,99 бода

      9 (девет)    (B)

од 93,00 до 100 бода

    10 (десет)    (A)

19.

Услови за потпис и полагање на завршен испит

Услов за потпис е редовно следење на практичната настава (изостаноци на максимум 2 вежби). За положување на испитот/освојување на кредитите, неопходно е да се освојат минимум 56 бода. Испитот не може да се положи доколку не се освои минимумот бодови и од практичниот дел и минимумот бодови од секој од колоквиумите за теоретскиот дел, поединечно. Бодовите од редовност и од активност на предавања не се задолжителни, но учествуваат во пресметувањето.

20.

Јазик на кој се изведува наставата

Македонски

21

Метод на следење на квалитетот на наставата

Анкетна евалуација

22.

Литература

            Задолжителна литература

22.1

Ред.број

Автор

Наслов

Издавач

Година

1.

Сашо Панов

Основи на молекуларната биологија и молекуларната генетика

УКИМ

2014

2.

22.2

Дополнителна литература

Ред.број

Автор

Наслов

Издавач

Година

1.

Alberts B, Johnson A, Lewis J, Raff M, Roberts K, Walter P.

Molecular Biology of the Cell. 5th edition

Garland Science

2007

2.

Watson JD, Baker TA, Bell SP, Gann A, Levine M, Losick R.

Molecular Biology of the Gene. 6th edition

Benjamin Cummings

2007